|
|
Ζωγραφίζοντας λοιπόν στην ύπαιθρο,
σε άμεση επαφή με τη φύση, άρχισαν να
απομακρύνονται από την παράδοση, που ήθελε
τους ζωγράφους μέσα σε ατελιέ να
αναπαριστούν θρησκευτικές ή
μυθολογικές σκηνές ή σε επαύλεις να
φτιάχνουν τα πορτρέτα των αρχόντων
και των πλούσιων αστών.
Χρησιμοποιούσαν το χρώμα με γρήγορες,
μεγάλες πινελιές τη μια κοντά στην
άλλη, σχηματίζοντας έτσι σχέσεις
παράπλευρων τόνων κι αγγίζοντας
ύστερα το πανί με άσπρες πινελιές για
να πετύχουν το φως εκεί που ο ήλιος
δημιουργούσε μια αντανάκλαση. Κι
επειδή τα δάση της Γαλλίας
σκεπάζονται με μια ανάλαφρη ομίχλη,
που απαλύνει τον όγκο των πραγμάτων,
οι πίνακές τους είχαν κάτι το
γαλακτώδες, σαν ένα αόρατο πέπλο να
τυλίγει τη σκηνή. Οι καλλιτέχνες της
Μπαρμπιζόν όμως, προσπαθούσαν να
ελέγχουν την τεχνική τους και να μην
ρομαντικοποιούν τα θέματά τους.
Κάποιοι (όπως οι Jean-Baptiste
Corot
και Edouard
Manet)
θέλησαν να ξεφύγουν απ' αυτήν την
αχλή της Παρισινής εξοχής και
ταξίδεψαν στην Ευρώπη, κυρίως στην
κάτω Ιταλία, που με το έντονο και
καθαρό της φως, επηρέασε την τεχνική
τους με αποτέλεσμα να αλλάξει ριζικά
κι η τεχνοτροπία ολόκληρης της
ομάδας. Η νέα αυτή τεχνική, που βλέπει
τα πράγματα σε καθαρούς όγκους φωτός
και τα δίνει καθαρά με το πινέλο,
χωρίς να τους τροποποιεί τις
κατατομές ή τις επιφάνειες, ήταν σαν
να κομματιάζει κανείς το φυσικό
κόσμο στα διάφορα συστατικά του, όπως
όταν ξεφλουδίζει το κονίαμα ενός
τοίχου, για να φέρει στην επιφάνεια
την πέτρα που κρύβεται από κάτω. Αφού
λοιπόν, οι καλλιτέχνες άρχισαν να
αποσυνθέτουν την πραγματικότητα για
να την ξαναφτιάξουν, ξεκίνησαν ένα
ταξίδι εξαιρετικών ανακαλύψεων, όπου
το υλικό αποκτά καινούριες σημασίες
και γίνεται το ίδιο, ένα ξεχωριστό
ζωγραφικό θέμα.
Ήταν όμως τόσο
δύσκολο, όχι μόνο να πείσουν για τη
δουλειά τους, αλλά ακόμα και να την
παρουσιάσουν. Η αυστηρότητα των
κριτικών του Salon (της
Γαλλικής Ακαδημίας Καλλών Τεχνών),
άγγιξε τα όριά της, όταν στα 1874
απέρριψαν τα 2/3 των έργων που
υποβλήθηκαν για την ετήσια έκθεση.
Τότε, 33 από τους καλλιτέχνες των
οποίων τα έργα απορρίφθηκαν, ανάμεσά
τους και η ομάδα της Μπαρμπιζόν,
συγκρότησαν την "Ανώνυμη Εταιρεία
Καλλιτεχνών" και αποφάσισαν να
εκθέσουν από μόνοι τους 167 έργα τους,
στο παλιό εργαστήριο του φωτογράφου
Nadar, στην boulevard
des Capucines, στο Παρίσι. Η έκθεση
δημιούργησε αναστάτωση στους
εικαστικούς κύκλους, από την πρώτη
μέρα ( 14 Απριλίου ) που άνοιξε τις
πόρτες της στο κοινό και στους
κριτικούς. Ένας από αυτούς, ο Louis
Leroy,
θέλοντας να ειρωνευτεί την
ομάδα των ζωγράφων της Μπαρμπιζόν,
χρησιμοποίησε τον τίτλο από τον
πίνακα του Claude
Monet
"Impression"
(Εντύπωση: Ανατολή του ήλιου),
χαρακτηρίζοντάς τους "Ιμπρεσιονιστές",
καλλιτέχνες δηλαδή που με τη δουλειά
τους επιδιώκουν απλά να
εντυπωσιάσουν. Παρόλο που ο όρος
έμεινε κι έμελε να χαρακτηρίσει μια
ολόκληρη ομάδα καλλιτεχνών, τη
σημαντικότερη ίσως μετά την
Αναγέννηση (αν συμπεριλάβει κανείς
και τους μετα-ιμπρεσιονιστές Matisse,
Gaugun, Van
Gogh
κ.α.), εντούτοις η έννοιά της
αντιστράφηκε κι από ειρωνική κι
υποτιμητική κατέληξε ταυτόσημη της
ποιότητας και της διαφορετικής,
προσωπικής εντύπωσης που μπορεί να
έχει ένας καλλιτέχνης για τα
πράγματα που τον περιβάλλουν και
χαρακτήρισε μιαν αληθινή επανάσταση
στη ζωγραφική ενάντια στον
ξεπερασμένο Ακαδημαϊσμό.
Στην
πραγματικότητα, ο Ιμπρεσιονισμός
συνέχισε, αναπτύσσοντάς τη, την
τεχνική της ομάδας της Μπαρμπιζόν
και ιδιαιτέρως του Corot
Τα στερεά
αντικείμενα της φυσικής
πραγματικότητας διαλύονταν για να
βυθιστούν στο μυστηριακό εκείνο
στοιχείο, που οι ζωγράφοι είχαν
αγαπήσει από την εποχή της
βενετσιάνικης Αναγέννησης. Ενώ οι
φυσικοί ανακάλυπταν πως η ύλη
μπορούσε να διαιρεθεί στο άπειρο, σε
διαρκώς μικρότερα μέρη, οι ζωγράφοι
διέλυσαν σε κομμάτια χρώματος
ολόκληρο τον κόσμο. Ιδωμένοι από
κοντά, οι πίνακες του Monet
και των φίλων του, δε σήμαιναν
τίποτα για το παρισινό κοινό, που
κατέκλυζε μαινόμενο τις εκθέσεις
τους. Όταν όμως ο θεατής στεκόταν σε
απόσταση μερικών μέτρων, οι πίνακες
αποκτούσαν άλλες διαστάσεις,
πάλλονταν και σκιρτούσαν, αποκτούσαν
όγκο και κίνηση ... αποκτούσαν ζωή.
# Vermint #
|
|
Cloude Monet "Impression: Sunrise"