Ο ντελ Τόρο με εξέπληξε θετικά... Πήρε στοιχεία από την Ελληνορωμαϊκή μυθολογία - τον Μινωικό λαβύρινθο με το γνωστό Μινώταυρο, στον οποίο προσάρμοσε κατά κάποιον τρόπο, το σώμα του τραγοπόδαρου θεού φτιάχνοντας μια πρωτότυπη φιγούρα, το μύθο γύρω από τη ρίζα του μανδραγόρα, θεότητες του φεγγαριού και του κάτω κόσμου - καθώς επίσης και στοιχεία από μεταγενέστερα, κλασικά παραμύθια, όπως της μικρούλας "Αλίκης στη χώρα των θαυμάτων" ή του "πρίγκιπα βάτραχου" και τα τοποθέτησε πολύ έξυπνα, σε έναν δεδομένο ιστορικά χρόνο, σε μια εποχή απίστευτης ανθρώπινης αγριότητας, όπως αυτή του Ισπανικού εμφύλιου σπαραγμού κι έφτιαξε μια ταινία, που καθηλώνει το θεατή από την αρχή μέχρι το τέλος. Σαν τέτοια λοιπόν, αναπόφευκτα χρησιμοποιεί κάποια κλισέ που παρατείνουν την αγωνία ή άλλα, που προκαλούν την οργή και τον αποτροπιασμό (όπως οι σκηνές εκτέλεσης ή βασανισμού των αιχμαλώτων ανταρτών), στο σύνολό της όμως, παραμένει θαυμαστά πρωτότυπη. Θα τολμούσα να πω πως, στο "Λαβύρινθο του Πάνα", ο Αμερικανός μαέστρος της φαντασίας Τιμ Μπάρτον - σε πολλά σημεία, η ταινία μου θύμισε τον "Μύθο του ακέφαλου καβαλάρη", το "Corpse bride", αλλά και το "Big fish" - συναντά τον πολιτικό ρεαλισμό του Ιρλανδού Κεν Λόουτς. Το καλό με τον Γκιγιέρμο ντελ Τόρο, είναι ότι δεν προσπαθεί να κάνει το θεατή ν' ανακαλύψει αλληγορίες εκεί που δεν υπάρχουν, ούτε ν' αντικρίσει την πραγματικότητα, εκεί που επίσης δεν υπάρχει. Τα μέρη όπου περιγράφεται η πραγματικότητα είναι ξεκάθαρα, όπως και η τοποθέτηση του σκηνοθέτη, όσον αφορά το ιστορικό γεγονός της ανόδου του Φράνκο στην εξουσία και της εγκαθίδρυσης του φασιστικού καθεστώτος στην Ισπανία του '44. Η εναλλαγή του πραγματικού με το φανταστικό είναι εμφανέστατη. Τους συμβολισμούς, τους αναζητά ο θεατής σε όσα διαδραματίζονται στο λαβύρινθο...  

        Για μένα, οι κεντρικοί χαρακτήρες της ταινίας είναι δυο και γύρω τους κινούνται παράλληλα και συμπληρωματικά, οι φιγούρες ανθρώπων και πλασμάτων της φαντασίας, για να ξετυλιχτεί το κουβάρι της ιστορίας. Ένα παιδί με μονίμως θλιμμένο και τρομαγμένο βλέμμα κι ένας άνδρας με μονίμως αυταρχικό και σαδιστικό ύφος, συναντιούνται και είναι αναγκασμένοι να συνυπάρξουν, ενώ είναι εξ αρχής φανερή η αντιπάθεια (στην καλύτερη περίπτωση η αδιαφορία) μεταξύ τους. Η καλοσύνη και η αθωότητα, αντιπροσωπεύονται θαυμάσια από την Οφέλια (αξιοζήλευτη ερμηνεία από τη μικρούλα Ivana Baquero) ενώ η κακία και το μίσος, καθρεφτίζονται στο πρόσωπο του εξαιρετικού στο ρόλο του φασίστα λοχαγού Βιντάλ (Sergi Lopez). Η φιγούρα του Φαύνου (έτσι μας συστήνεται το πλάσμα που φυλάει το λαβύρινθο κι όχι με το όνομα του τίτλου) είναι κάπου ανάμεσα... η αιώνια πάλη του καλού με το κακό ? Όχι ακριβώς... τα αποκρουστικά πλάσματα της φαντασίας, που κυβερνούν τον κάτω κόσμο, αποδεικνύονται λιγότερο τρομερά και επικίνδυνα, από τα όντα με σάρκα και οστά, που κυβερνούν στον επάνω. Τα τέρατα, κάποιες φορές συγχωρούν και δίνουν μια δεύτερη ευκαιρία. Τα ανθρωπόμορφα κτήνη, ποτέ... 

     Αλλά, ας τα πάρουμε απ' την αρχή, αφού... η αρχική σκηνή της ταινίας, είναι εκείνη που σηματοδοτεί και την αναδρομή στην όλη ιστορία, μέσα από τα μάτια της ορφανής Οφέλια, που ταξιδεύει με την έγκυο μητέρα της Κάρμεν (Ariadna Gil) και μια οικονόμο και σύνδεσμο των ανταρτών, την Μερθέδες (Maribel Verdu), με προορισμό μια δασώδη ορεινή τοποθεσία, που αποτελεί εφαλτήριο εκκαθαριστικών επιχειρήσεων της περιοχής, από κομμουνιστές επαναστάτες. Συντονιστής αυτών των επιχειρήσεων, είναι ο πατριός της και πατέρας του αγέννητου αδερφού της, λοχαγός Βιντάλ. Το περιβάλλον του στρατοπέδου είναι ζοφερό για τη μικρή, που σαν παιδί, αγαπά τα παραμύθια με τις νεράιδες και τις πριγκίπισσες, τα οποία και κουβαλά πάντα μαζί της. Η ανάγνωσή τους, είναι η μόνη διέξοδός της, στην εξ ανάγκης παραμονή και συνύπαρξη με την άθλια πραγματικότητα του εμφύλιου πολέμου. Επηρεασμένο από το γύρω περιβάλλον, το παιδικό μυαλό δεν αργεί να πλάσει έναν εξίσου εφιαλτικό κόσμο και η μικρή, δεν αργεί να γίνει η πρωταγωνίστρια του τρομακτικού παραμυθιού. Λίγο έξω απ' το στρατόπεδο, υπάρχει ένας μυστηριώδης εγκαταλελειμμένος λαβύρινθος, που το κοριτσάκι, δε θα χάσει την ευκαιρία να τον εξερευνήσει. Οδηγός της αρχικά, είναι μια τεράστια ακρίδα, που μεταμορφώνεται σε νεράιδα. Ο μύθος θέλει τον λαβύρινθο, να αποτελεί μια πύλη για τον κάτω κόσμο, η οποία θα ανοίξει όταν ολοκληρωθεί το γέμισμα του φεγγαριού κι αν η μικρή καταφέρει να περάσει με επιτυχία τις δοκιμασίες που ορίζει ο φύλακας Φαύνος, θα αποδείξει πως είναι κόρη του βασιλιά (όπως προστάζει ο μύθος) και θα στεφθεί πριγκίπισσα, στο λαμπερό παλάτι του κάτω κόσμου. Στο μεταξύ, μαίνονται οι αιματηρές συγκρούσεις κι ο πατριός της αποδεικνύεται ένας απάνθρωπος τύραννος, που νοιάζεται μόνο για τον εαυτό του και τον επερχόμενο υιό, δηλαδή την υστεροφημία και την ματαιοδοξία του. Γι αυτόν είναι σαφές πως, οι άνθρωποι δεν είναι ίσοι μεταξύ τους. Ισότητα θα πει, δεν υπάρχουν νικητές και ηττημένοι κι εκείνος, είναι φτιαγμένος να νικά και να ηγείται. Η λύτρωση έρχεται στο τέλος... όπως η κάθαρση στην αρχαία τραγωδία. Όλοι είναι ίσοι, τουλάχιστον απέναντι στο...   

... αλλά πολλά είπα και δεν θέλω να χάσουν το ενδιαφέρον τους, όσοι δεν έχουν δει ακόμα την ταινία. Οσον αφορά το καλλιτεχνικό μέρος, η ταινία είναι υποδειγματική. Οι ερμηνείες είναι υπέροχες στο σύνολό τους. Η φωτογραφία, το μοντάζ, τα οπτικά εφέ και τα σκηνικά της ταινίας είναι έξοχα. Πολύ καλά και τα ηχητικά εφέ, με τους ψιθύρους των εντόμων, τους απόκοσμους θορύβους και τις σταγόνες να κυλούν... λες, δίπλα σου. Η μουσική μόνο, μου φάνηκε μέτρια... ίσως γιατί το νανούρισμα που αποτελούσε το βασικό και επαναλαμβανόμενο μοτίβο, μου θύμισε ένα κομμάτι από το εξαιρετικό soundtrack της δικής μας "Πολίτικης κουζίνας", αλλά αυτό δεν μειώνει καθόλου τη δύναμη και την αξία της ταινίας. Όσοι δεν την έχετε δει ακόμα, σπεύσατε ...