Μιαν ωραίαν πρωίαν, πριν καναδυό χρόνια, ο Χρήστος και η Μαίρη αποφάσισαν να παντρευτούν στη Χίο. Μη φανταστείτε τίποτα συγγενικούς δεσμούς με το νησί, η καταγωγή και οι ρίζες τους ήταν και είναι, βαθιά χωμένες στο Βύρωνα. Απλά είχαν επισκεφτεί σε κάποιο τους ταξίδι το νησί, μαγεύτηκαν και το αποφάσισαν. Έτσι απλά. Φορτώσαμε λοιπόν το νυφικό και κάποιες λιγοστές μπομπονιέρες και δέκα μέρες πριν το γάμο, ξεκινήσαμε για Χίο. Το "Αίολος Κεντέρης", που θα έκανε το ταξίδι μέσα σε τέσσερις ώρες δεν ξεκίνησε ποτέ κι απ' ότι γνωρίζω, ακόμα και μέχρι σήμερα δεν έχει ενταχθεί στα δρομολόγια των πλοίων για τα νησιά του βόρειου Αιγαίου. Ελληνική ναυσιπλοΐα το λένε αυτό, καταλαβαίνετε. Έτσι, επιβιβαστήκαμε στις έξι το απόγευμα στο "ΜΥΤΙΛΗΝΗ" , για το δεκάωρο ταξίδι. 

    Νύχτα ήταν ακόμα όταν πιάσαμε λιμάνι, όμως η κίνηση και η πολυκοσμία ήταν παρούσες, όπως και στα περισσότερα λιμάνια. Λίγα μαγαζιά ανοιχτά και πολλά φώτα ακόμα αναμμένα. Η μυρωδιά από τους φούρνους, που έβγαζαν εκείνη την ώρα τα φρέσκα κουλούρια με το σουσάμι και το ζυμωτό ψωμί, αναδευόταν με εκείνη από τις βιοτεχνίες  των παραδοσιακών γλυκών του κουταλιού. Αναπόφευκτο αποτέλεσμα, το ευχάριστο γουργούρισμα του στομαχιού. Πήραμε ζεστά κουλούρια και πιτάκια κι αράξαμε σ' ένα παγκάκι στους Μύλους, να δούμε τον ήλιο, που σε λίγο θα ξεμυτούσε από τα μικρασιατικά παράλια, απέναντι. Φύγαμε για τον Κάμπο, που είχαμε κλείσει δωμάτια, χορτασμένοι χρώματα, αρμύρα, εικόνες και μυρωδιές.   

    Ο Κάμπος βρίσκεται λίγο έξω από τη Χώρα και είναι η περιοχή που εγκαταστάθηκαν οι Γενοβέζοι αριστοκράτες τον 14^ο και 15^ο αιώνα, (από το 1261 ο Αυτοκράτορας Μιχαήλ Παλαιολόγος τους είχε δώσει το νησί), χτίζοντας τις επαύλεις τους. Το παράδειγμά τους, ακολούθησαν αργότερα και οι ντόπιοι αριστοκράτες ( η Χίος ανθούσε, σαν κέντρο ναυτιλίας και εμπορίου σε όλες τις μεγάλες ιστορικές περιόδους ). Το αρχιτεκτονικό αποτέλεσμα της διαμονής των αριστοκρατών στον Κάμπο, ήταν μια μοναδική μορφολογία χτισμάτων, εντελώς διαφορετική από τα κλασικά ιταλικά πρότυπα, που ωστόσο διατηρούν στο σύνολό τους, τη γοητεία μιας αόριστης κλασικής αντίληψης. Μεγάλα κτήματα, με διώροφα ή τριώροφα αρχοντικά, με περιβόλια και οπορωφόρα δέντρα, κυκλωμένα με ψηλές μάντρες από περίτεχνα λαξεμένο πωρόλιθο, σε όλες τις αποχρώσεις του κόκκινου, που έκαναν να φαίνονται ακόμα πιο στενά τα δρομάκια του κάμπου. Έξω από μια τέτοια πελώρια μάντρα, στο κατώφλι της βαριάς ξύλινης πόρτας, μας περίμενε η Αργυρώ, με το εκ βαθαίων ζεστό και φιλόξενο χαμόγελο, που συναντήσαμε αργότερα και στους περισσότερους κατοίκους. Δεν προλάβαμε καλά καλά να τακτοποιηθούμε και μας περίμενε στο περιβόλι, ένα τραπεζάκι κάτω από την κληματαριά, με καφέ, αυγουλάκια απ' τις κοτούλες που σουλατσάρανε δίπλα μας όλη την ώρα, κέικ ζεστό, που είχε φτιάξει η Αργυρώ με τα χεράκια της και φρούτα απ' το περιβόλι. 

   " Να μην ξεχάσετε να πάτε εδώ δίπλα στα Θυμιανά για πίτες, στη Λαγκάδα για ουζάκι Χιώτικο, που είναι καλύτερο απ' το Μυτιληνιό κι ας έχει εκείνο τ' όνομα και στο Ληθί για ψάρι " ... μας πρότεινε, πιάνοντας στον αέρα τη συζήτηση που είχαμε για το πρόγραμμα της ημέρας. Γελάσαμε με την τοπικιστική αναφορά κι η Αγυρώ φάνηκε να κατάλαβε το λόγο. " Εμείς εδώ, έχουμε πράγματα που δεν θα τα βρείτε πουθενά " συνέχισε. " Μόνο εδώ ο σκίνος βγάζει μαστίχα. Την άνοιξη φυτρώνουν παντού τουλίπες και το νησί μοσχοβολάει ολόκληρο απ' τους ανθούς στα δέντρα. Τον ανθό της λεμονιάς, εμείς τον πρωτοκάναμε γλυκό του κουταλιού  Έχουμε τα πιο πολλά και τα πιο σπάνια είδη άγριας ορχιδέας σ ολόκληρη την Ελλάδα, μη σας πω και σ' ολόκληρη την Ευρώπη ".  Ήταν φανερό πως αγαπούσε με πάθος τον τόπο της κι από τη μεριά μας αδιανόητο να την κακοκαρδίσουμε, παραθέτοντας τις "μοναδικότητες" άλλων τόπων. Γνέψαμε συγκαταβατικά κι αλλάξαμε τη συζήτηση. "Λέμε να πάμε για μπάνιο πρώτα. Ποιες παραλίες μας προτείνετε ?"  

   "Ααααααα ... έχουμε πολύ ωραίες παραλίες. Να πάτε πρώτα στα χωριά, στα Καρδάμυλα, στο Βροντάδο κι ύστερα να κατέβετε στις παραλίες. Να πάτε στη Δασκαλόπετρα, που δίδαξε ο Όμηρος, που έχει άσπρα βότσαλα ή έξω απ' τη Βολισσό, στα Μαγεμένα, που έχει αμμουδιά και να κάτσετε να πιείτε καφέ στο λιμανάκι του Λημνιά. Να πάτε και στο βυζαντινό κάστρο. Αμμουδιά έχει και στον Καρφά και στην Αγία Φωτιά, στην Καλαμωτη, αλλά έχει πολύ κόσμο. Αν θέλετε κάπου πιο απόμερα, πηγαίνετε στην Σιδηρούντα ή στην Ελίντα, που είναι κάτω απ' τα Αυγώνυμα ή λίγο πιο νότια στο Τραχείλι και στα Νένηντα. Οι πιο μεγάλες παραλίες είναι τα Φανά και του Μανάγρου. Είναι τεράστιες και απομονωμένες, γι' αυτό να πάρετε μαζί σας νερό και τίποτα για να τσιμπήσετε, από δω. ’μα πάτε στον Εμπορειό, να πάτε οπωσδήποτε και δίπλα στα Μαύρα βόλια. Τα βότσαλα εκεί είναι στρογγυλά και μαύρα και τα νερά κρυστάλλινα... Έχει κι άλλες, το Ναγό, το Γιόσωνα, τις Αμάδες, το Γυαλισκάρι, αλλά είναι βορινές και τις πιάνει το κύμα. Είναι και χωματόδρομος, αλλά αφού έχετε αυτοκίνητο, δε θα δυσκολευτείτε ".  

     Πήγαμε παντού κι ήταν όπως μας τις περιέγραψε. Καθαρές, πελώριες και πραγματικά μοναδικές. Μαζέψαμε και βότσαλα απ' τα Μαύρα βόλια και τα 'χουμε περασμένα με βερνίκι, για να διατηρούν τη στιλπνότητα των αναμνήσεων, σε μια μεγάλη κεραμική πιατέλα, που πήραμε απ' την Καλλιμασιά. Πήραμε και γλυκά του κουταλιού από το βιολογικό αγρόκτημα του Ξύδα στον Κάμπο (ο λεμονανθός ήταν όντως εξαιρετικός ) και ούζο αρωματισμένο με μαστίχα, από τα μαγαζιά της Απλωταριάς, στη Χώρα και ντοματάκια λιαστά, αλλά και κρίταμο τουρσί από το Πυργί. Τα ντοματάκια στο Πυργί, κρέμονται σε αρμαθιές, πάνω στα μπαλκόνια και είναι το δεύτερο πράγμα που προσέχει κανείς στο χωριό, μετά από την εξωτερική διακόσμηση των σπιτιών, που η τεχνική της έγκειται στη χάραξη του επιχρίσματος της όψης με γεωμετρικά μοτίβα σε άσπρο, μαύρο και γκρίζο χρώμα. Ετούτη η τεχνοτροπία, δεν χρησιμοποιείται πουθενά αλλού, όπως μας είπαν οι ντόπιοι κάτοικοι και είναι πραγματικά παράξενο, το ότι δεν διαδόθηκε πουθενά, ακόμα και στα υπόλοιπα  χωριά του ίδιου του νησιού. Το πως ξεκίνησε, ποιος το πρωτοέφτιαξε ή από που προήλθε αυτή η ιδέα, που επηρέασε όλους τους μαστόρους του χωριού, δεν το μάθαμε ποτέ.

   Την ίδια μέρα, πήγαμε και στα Μεστά, που μαζί με το Πυργί, αποτελούν τα δυο πιο γνωστά Μαστιχοχώρια και είναι ο πιο καλοδιατηρημένος μεσαιωνικός οικισμός. Από ένα μπαλκόνι πλάι στο καμπαναριό της εκκλησίας, που βρίσκεται στο κέντρο του οικισμού, μπορεί να δει κανείς τις ταράτσες όλων των σπιτιών, που είναι χτισμένα έτσι ώστε το ένα να αποτελεί συνέχεια του άλλου και στο ίδιο ύψος και αντιλαμβάνεται τη σημασία της αρχιτεκτονικής τους, για την επιβίωση ολόκληρου του χωριού, από τις επιδρομές των πειρατών. Το χωριό έχει μόνο μια είσοδο - έξοδο και τ' αυτοκίνητα δεν επιτρέπονται, δεν χωράνε άλλωστε στα στενά δρομάκια του οικισμού, που είναι λιθόστρωτα και απλώνονται ακτινωτά, ενώ σκεπάζονται από καμάρες, τις λεγόμενες και "βότες". Το χωριό κατοικείται κανονικά και ζει ως επί το πλείστον από τον τουρισμό, όπως και τα περισσότερα Μαστιχοχώρια, μιας και η ναυτιλία και η γεωργία (εκτός από την παραγωγή της μαστίχας), βρίσκονται σε κάμψη. Σε παρόμοια "οχυρωματική" αρχιτεκτονική, αν και όχι τόσο καλά διατηρημένη, είναι και τα υπόλοιπα Μαστιχοχώρια, η Βέσσα, οι Ολύμποι, τα Αρμόλια και άλλα 20 πάνω κάτω, χωριά, που αν έχει κανείς όρεξη και κουράγιο για πεζοπορία, αξίζει να περπατήσει στα λιθόστρωτα σοκάκια τους.  

   Αρκετά δύσκολη είναι επίσης και η ανάβαση στον ... Ανάβατο, που βρίσκεται στο κέντρο του νησιού, κοντά στη Νέα Μονή, ένα Βυζαντινό μοναστήρι, περίπου 25 χιλιόμετρα από τη Χώρα. Αυτή η πανέμορφη Βυζαντινή καστροπολιτεία, που είναι γνωστή και ως " Μυστράς της Χίου " είναι καρφωμένη στα βράχια και μόνο από κοντά μπορεί να αντιληφθεί κανείς την παρουσία της. Χτίστηκε από τους μαστόρους της Νέας Μονής, που είχαν κληθεί από την Κωνσταντινούπολη, έπειτα από παραγγελία    του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Θ' του Μονομάχου και καταστράφηκε από έναν φοβερό σεισμό το 1881. Τα 400 σπίτια που αποτελούσαν τον οικισμό, είναι πια μισογκρεμισμένα. Ελάχιστα κτήρια στέκονται ανέπαφα. Λέγεται πως στην επανάσταση του 1821 οι γυναίκες του Ανάβατου, προτίμησαν να γκρεμιστούν απ' το βράχο, παρά να πέσουν στα χέρια των κατακτητών, όπως έκαναν και οι γυναίκες στο Ζάλογγο. Το χωριό είναι ακατοίκητο, υπάρχουν όμως λίγο πριν την είσοδό του, δυο - τρία νεότερα κτίσματα,  που χρησιμεύουν για πληροφορίες ή για ολιγόωρη ξεκούραση. Εκεί κάτσαμε κι εμείς για λίγο, αγναντεύοντας τη θέα του νησιού, που απλωνόταν στα πόδια μας κι αφήνοντας να εντυπωθεί, βαμμένη με τα χρώματα του δειλινού, στη μνήμη μας για πάντα. Μαζί με τούτες τις εικόνες κι όλα αυτά τα καλούδια, φορτώσαμε στα μπαγκάζια μας και την υπόσχεση, να ξαναρθούμε στη Χίο, άνοιξη αυτή τη φορά και να μείνουμε περισσότερο. 

                            # Vermint # 

   Οι Μύλοι, έξω από τη Χώρα  

Μαντρότοιχος στον Κάμπο   

Η παραλία της Ελίντας  

  Εμπορειός - Μαύρα βόλια  

Μπαλκόνια στο Πυργί   

  Μεστά, οι περίφημες "βότες"   

Η καστροπολιτεία του Ανάβατου

Copyright © 2005   www.amity.gr   All rights reserved